काठमाडौं । चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमास (चैत मसान्त) सम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार सरकारी स्वामित्वका तीन बैंकहरू – नेपाल बैंक लिमिटेड, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र कृषि विकास बैंक – बीचको व्यावसायिक प्रतिष्पर्धा रोचक देखिएको छ ।
नाफाको दौडमा नेपाल बैंक अगाडि, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको तीव्र वृद्धि:
शुद्ध नाफा आर्जन गर्ने मामलामा नेपाल बैंक लिमिटेडले २ अर्ब ७९ करोड २९ लाख रुपैयाँ कमाएर पहिलो स्थान ओगटेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ०.३४ प्रतिशतले बढी हो । यद्यपि, नाफा वृद्धिको रफ्तारमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले झण्डै दोब्बरले वृद्धि गरी २ अर्ब ७६ करोड २० लाख रुपैयाँ पुर्याएको छ । यसको मुख्य कारण खुद ब्याज आम्दानीमा आएको सुधार हो ।
कृषि विकास बैंकको चुनौती:
यता कृषि विकास बैंक भने नाफाको दौडमा तेस्रो स्थानमा झरेको छ । बैंकको नाफा २४.४२ प्रतिशतले घटेर १ अर्ब ३९ करोड ३९ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । यसको मुख्य कारण १ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी ‘इम्पेयरमेन्ट चार्ज‘ (खराब कर्जा व्यवस्थापन) का लागि छुट्ट्याउनु परेको हो ।
वितरणयोग्य नाफाको अवस्था:
शेयरधनीहरूले हात पार्ने लाभांशको आधार मानिने वितरणयोग्य नाफामा कृषि विकास बैंक १ अर्ब २५ करोड १४ लाख रुपैयाँसहित अगाडि छ । नेपाल बैंकको ३२ करोड १३ लाख रुपैयाँ र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ३१ करोड ६१ लाख रुपैयाँ मात्र वितरणयोग्य मुनाफा रहेको छ ।
खराब कर्जाको चुनौती:
खराब कर्जा घटाउने मामलामा नेपाल बैंक (५.४५% बाट ४.९६%) र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक (४.६९% बाट ४.४८%) ले सुधार देखाएका छन् । तर, कृषि विकास बैंकको खराब कर्जा भने ४.९८% बाट बढेर ५.०६% पुगेको छ, जसले गर्दा प्रोभिजनिङमा ठूलो रकम खर्चिनु परेको छ ।
प्रतिशेयर आम्दानी:
प्रतिशेयर आम्दानीमा नेपाल बैंक २५.३४ रुपैयाँसहित बलियो छ भने कृषि विकास बैंकको १०.७१ रुपैयाँ र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ३.८० रुपैयाँ मात्र छ ।
समग्रमा, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक ‘रिकभरी‘ को बाटोमा द्रुत गतिमा अघि बढेको छ भने नेपाल बैंकले स्थिरता कायम राखेको छ । कृषि विकास बैंकले खराब कर्जा व्यवस्थापनमा ध्यान नदिए आगामी दिनमा नाफाको ग्राफ अझै तल जान सक्ने जोखिम देखिएको छ ।
