काठमाडौँ । गृह मन्त्रालयले नेपालको राष्ट्रिय गौरवको प्रतीक राष्ट्रिय झण्डाको प्रयोग गर्दा त्यसको मर्यादा र सम्मान कायम राख्न सबैमा आग्रह गरेको छ। आइतबार (२०८२ माघ ११) एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै मन्त्रालयले झण्डाको अपमान हुने गरी गरिने विभिन्न कार्यहरूमा रोक लगाएको छ।

झण्डाको प्रयोग सम्बन्धी कडा नियम

‘राष्ट्रिय झण्डा र राष्ट्रिय गानको प्रयोग सम्बन्धी कार्यविधि, २०६९’ बमोजिम झण्डाको आकार, प्रयोग गर्ने विधि र निषेध गरिएका कार्यहरूबारे मन्त्रालयले पुनः स्मरण गराएको छ। विज्ञप्ति अनुसार निम्न कार्यहरू गर्न पाइने छैन:

• अपमानजनक कार्य: झण्डा च्यात्ने, जलाउने, फाल्ने वा कुनै सामान पोको पार्न प्रयोग गर्ने।

• गलत तरिकाले राख्ने: झण्डालाई उल्टो (चन्द्रमा तल पर्ने गरी) राख्न वा व्यापारिक विज्ञापनको उद्देश्यले प्रयोग गर्न।

• पोशाकको हकमा: झण्डाको प्रतीक वा चित्र अंकित लुगा लगाउँदा कम्मरभन्दा मुनिको भागमा प्रयोग गर्न। साथै, शरीरको माथिल्लो भागमा प्रयोग गर्दा पनि चन्द्रमा तल पर्ने गरी प्रयोग गर्न पाइने छैन।

निर्वाचन प्रचारप्रसारमा सीमितता

आसन्न निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै मन्त्रालयले निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को व्यवस्थाबारे पनि स्पष्ट पारेको छ। आचारसंहिताको परिच्छेद ४ अनुसार:

• राजनीतिक दल वा उम्मेदवारले जुलुस, आमसभा वा घरदैलो भेटघाट गर्दा बढीमा १० (दश) वटा मात्र राष्ट्रिय झण्डा प्रयोग गर्न पाउनेछन्।

• यसबाहेक अन्य चुनावी प्रचारप्रसारका कार्यमा राष्ट्रिय झण्डाको प्रयोग गर्न पाइने छैन।

कानुनी कारबाहीको चेतावनी

मन्त्रालयले मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा १५१ लाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रिय झण्डाको अपमान गर्ने वा दुरुपयोग गर्नेलाई कानुनी सजाय हुने व्यवस्था रहेको जानकारी दिएको छ। झण्डाको सहि प्रयोग भए नभएको अनुगमन गर्ने जिम्मा प्रमुख जिल्ला अधिकारी (CDO) हरूलाई दिइएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेद्वारा जारी विज्ञप्तिमा राष्ट्रको गौरव र स्वाभिमानको प्रतीक झण्डालाई उच्च गरिमाका साथ प्रयोग गर्न र कानुन उल्लंघन नगर्न सबैमा हार्दिक अनुरोध गरिएको छ।