रोम (एजेन्सी) । इटालीले इजरायलसँगको झण्डै दुई दशक लामो रणनीतिक रक्षा सहकार्य अन्त्य गर्ने ऐतिहासिक र कठोर निर्णय लिएको छ। सैन्य उपकरणको आदानप्रदान, अत्याधुनिक प्रविधि अनुसन्धान र सैन्य तालिममा केन्द्रित रहेको यो महत्त्वपूर्ण सम्झौतालाई अगाडि नबढाउने घोषणा इटालीकी प्रधानमन्त्री जोर्जिया मेलानीले गर्नुभएको हो।
२० वर्ष पुरानो सम्बन्धमा पूर्णविराम: भेरोनामा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री मेलानीले वर्तमान भू-राजनीतिक परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै सरकारले इजरायलसँगको रक्षा सम्झौताको स्वचालित नवीकरण प्रक्रिया रोक्ने निर्णय गरेको जानकारी दिनुभयो। सन् २००६ मा अनुमोदन भएको यो सम्झौता हरेक पाँच वर्षमा स्वतः नवीकरण हुने प्रावधान थियो। यसअन्तर्गत दुई देशका रक्षा उद्योग, सैन्य कर्मचारीको उच्चस्तरीय तालिम, अनुसन्धान तथा विकास र सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा गहिरो सहकार्य हुँदै आएको थियो।
निलम्बनका मुख्य कारणहरू (लेबनान र शान्ति सैनिक):
इटालीको वर्तमान दक्षिणपन्थी सरकारलाई पश्चिम एसियामा इजरायलको सबैभन्दा भरपर्दो सहयोगी मानिन्थ्यो। तर, पछिल्ला केही हप्तादेखि लेबनानमा इजरायली सेनाले गरिरहेको सैन्य कारबाही र त्यसक्रममा भइरहेको ठूलो सङ्ख्याको नागरिक मृत्युले सम्बन्धमा गम्भीर प्रश्न खडा गरेको थियो। विशेष गरी लेबनानमा तैनाथ इटालियन शान्ति सैनिकको टोलीमाथि इजरायली सेना (IDF) ले चेतावनी स्वरूप गोली प्रहार गरेपछि स्थिति नियन्त्रण बाहिर पुगेको हो।
कुटनीतिक द्वन्द्व र विरोध:
सोही विषयमा कडा विरोध जनाउन इटालीले इजरायली राजदूतलाई बोलाएर स्पष्टीकरण सोधेको थियो। इटालीका विदेश मन्त्री एन्टोनियो ताजानीले लेबनानमा इजरायली सेनाले सर्वसाधारणमाथि गरेको आक्रमणलाई ‘अस्वीकार्य’ भन्दै निन्दा गर्नुभएको छ। इटालीको यो निर्णयले इजरायललाई युरोपमा आफ्नो एउटा बलियो र विश्वासिलो सैन्य साझेदार गुमाउने जोखिममा पुर्याएको छ। रक्षा प्रविधि र सूचना संयन्त्रमा इटाली जस्तो विकसित राष्ट्रको साथ टुट्नु इजरायलका लागि सामरिक रूपमा ठूलो क्षति मानिएको छ।
