काठमाडौँ । ‘जेनजी’ (Gen-Z) आन्दोलनका क्रममा भएको विभत्स दमन र मानवीय क्षतिको अनुसन्धानका लागि काठमाडौँका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी (प्रजिअ) छवि रिजाल पक्राउ परेका छन्। मंगलबार बिहान काठमाडौँको सुविधानगरबाट प्रहरीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको हो। पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकपछि यस प्रकरणमा पक्राउ पर्ने रिजाल तेस्रो उच्चपदस्थ अधिकारी हुन्।
गत भदौ २३ र २४ गते बानेश्वर क्षेत्रमा भएको प्रदर्शनका क्रममा घातक बल प्रयोग गरी किशोरहरूको ज्यान लिएको घटनामा गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोगले रिजाललाई मुख्य दोषी किटान गरेको थियो। आयोगको प्रतिवेदनअनुसार झण्डै चार घण्टासम्म सुरक्षाकर्मीले लगातार गोली चलाउँदा र प्रदर्शनकारीको ज्यान जाँदा पनि प्रजिअको हैसियतमा स्थिति नियन्त्रण गर्न वा गोली रोक्न रिजालले कुनै प्रभावकारी पहल नगरेको ठहर गरिएको छ।
रिजालमाथि मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा १८२ बमोजिम पदीय जिम्मेवारीमा ‘गम्भीर हेलचेक्र्याइँ’ गरेको र बल प्रयोगको सिद्धान्त पालना गराउन असफल भएको अभियोग छ। यद्यपि, रिजालले भने आफूले घातक हतियार प्रयोगको आदेश नदिएको र केवल घुँडाभन्दा तल रबरको गोली चलाउने मौखिक निर्देशन मात्र दिएको दाबी गर्दै आएका छन्। उनले तत्कालीन गृहमन्त्री र सचिवहरूको निर्देशनमा कर्फ्यु लगाएको बयान दिए पनि आयोगले उनलाई जिम्मेवारीबाट मुक्त राख्न नसकिने स्पष्ट पारेको छ।
बालेन शाह नेतृत्वको सरकारले आयोगको प्रतिवेदन पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरेसँगै यो तेस्रो ठूलो गिरफ्तारी भएको हो। पक्राउ परेका रिजाललाई आजै म्याद थपका लागि जिल्ला अदालत काठमाडौँ उपस्थित गराइने प्रहरीले जनाएको छ। यसअघि पक्राउ परेका ओली र लेखक हाल ५ दिनको न्यायिक हिरासतमा रहेका छन्। यस घटनाले तत्कालीन सुरक्षा कमान्डर र प्रशासनिक अधिकारीहरूमाथि कानुनी फन्दा कसिँदै गएको संकेत गरेको छ।
