काठमाडौँ । असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीक मानिने फागु पूर्णिमा अर्थात् होली पर्व आज पहाडी जिल्लाहरूमा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ। त्रेता युगदेखि चलिआएको यो सांस्कृतिक परम्पराले नेपाली समाजमा सामाजिक एकता र भ्रातृत्वको रङ्ग भरेको छ।
काठमाडौँको वसन्तपुरमा ठड्याइएको ‘चीर’लाई आज राति विधिपूर्वक ढालेर टुँडिखेल पुर्याएसँगै यो पर्वको मुख्य अनुष्ठान सम्पन्न हुनेछ। चीरको खरानीलाई भविष्यको अनिष्ट टार्ने औषधिका रूपमा लिने धार्मिक विश्वास रहेको छ। त्यस्तै, आजको रात काठमाडौँको ऐतिहासिक ‘गुरुमापा’ राक्षसलाई शान्त पार्न टुँडिखेलमा विशेष बलि र भोजको अनुष्ठान समेत गरिँदै छ।
होलीको जग भक्त प्रह्लादको विजय र होलिकाको दहनसँग जोडिएको छ। साथै, द्वापर युगमा पुतना राक्षसनीमाथि भगवान् श्रीकृष्णले पाएको विजयको खुसीयालीमा पनि यो पर्व मनाउने गरिन्छ। आयुर्वेदिक दृष्टिकोणले पनि वसन्त ऋतुको आगमनमा प्राकृतिक रङ्ग र अबीरको प्रयोगले शरीरको ‘कफ’ दोष सन्तुलनमा ल्याउने र स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिन्छ।
नेपाल सरकारले आज पहाडी जिल्लाहरूमा सार्वजनिक बिदा दिएको छ भने तराईका जिल्लाहरूमा भोलि यो पर्व मनाइने भएकाले भोलि बिदा दिइएको छ। भौगोलिक विविधता अनुसार फरक-फरक दिन मनाइने यो नेपाली संस्कृतिको मौलिक र एकमात्र पर्व हो।
