काठमाडाैं । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित एक अदालतले सामाजिक सञ्जालका प्रख्यात कम्पनीहरू मेटा र युट्युबलाई गम्भीर लापरवाहीको अभियोगमा दोषी ठहर गरेको छ।
सात हप्ता लामो कानुनी बहसपछि लस एन्जलस सुपेरियर कोर्टको जुरीले यी प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्ना प्लेटफर्ममार्फत बालबालिकामा जानाजानी लत बसालेको र उनीहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर चोट पुर्याएको निष्कर्ष निकालेको छ।
आफ्ना फिचरहरू हानिकारक छन् भन्ने जान्दाजान्दै पनि प्रयोगकर्तालाई जोखिमबारे सचेत नगराएको भन्दै जुरीले बुधबार यो ऐतिहासिक फैसला सुनाएको हो।
यो कानुनी लडाइँ २० वर्षीया युवती केलीले सुरु गरेकी थिइन्, जसले बाल्यकालदेखि नै सामाजिक सञ्जालको लतका कारण आफूमा चिन्ता, शारीरिक बनावटप्रतिको हिनताबोध र आत्मघाती सोच विकास भएको दाबी गरेकी थिइन्।
अदालतमा बयान दिँदै उनले वयस्क अवस्थामा आइपुग्दा समेत कामको बीचमा लुकेर मोबाइल चलाउनुपर्ने र फिल्टरहरू प्रयोग गरेर आफ्नो रूप बिगार्ने बाध्यताबाट मुक्त हुन नसकेको पीडा पोखेकी थिइन्।
अदालतले केलीको पक्षमा फैसला गर्दै कुल ३० लाख डलर क्षतिपूर्ति र थप दण्डात्मक जरिवाना तिर्न आदेश दिएको छ, जसमा ७० प्रतिशत जिम्मेवारी मेटा र ३० प्रतिशत युट्युबको पोल्टोमा परेको छ।
फैसलाप्रति असहमति जनाउँदै मेटा र युट्युबले पुनरावेदन गर्ने तयारी गरेका छन्। मेटाका प्रतिनिधिले किशोरकिशोरीको मानसिक स्वास्थ्य एउटा एपसँग मात्र नजोडिने तर्क गरेका छन् भने गुगलले युट्युबलाई ‘स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म’ मात्र भएको दाबी गरेको छ।
यद्यपि, मुद्दाका क्रममा पेश गरिएका आन्तरिक दस्ताबेजहरूले भने विज्ञहरूको चेतावनीका बाबजुद कम्पनीहरूले नाफाका लागि हानिकारक ‘ब्युटी फिल्टर’ लाई निरन्तरता दिएको खुलासा गरेका थिए।
यो फैसलाले अमेरिकाभर विचाराधीन रहेका करिब १५०० उस्तै मुद्दाहरूलाई प्रभावित पार्ने र आगामी दिनमा प्रविधि कम्पनीहरूलाई आफ्ना प्लेटफर्म सञ्चालन गर्ने शैली बदल्न ठूलो दबाब दिने देखिएको छ।
